Bursztyn – bałtyckie złoto

Bursztyn jest skamieniałą żywicą drzew – najprawdopodobniej sosnowych – sprzed 45-50 mln lat. Powstał z żywic i wosków roślinnych. W przyrodzie występuje pod postacią mniejszych lub większych nieregularnych brył o zróżnicowanej barwie. Bywa żółty, pomarańczowy, czerwony, brunatny, mlecznobiały, często przy tym przezroczysty. Niezmiernie rzadko spotykamy bursztyn niebieskawy lub zielonkawy. W temp. ok. 170 stopni staje się plastyczny i lepki. Bardzo wolno rozpuszcza się w alkoholu, dzięki czemu służy do przyrządzania zdrowotnych nalewek i kropli. Za najbardziej cenny uchodzi ten, w którym znajdują się zastygłe owady. Wyrzuca go morze lub wydobywa się go jako kopalinę ze złóż podziemnych. Już dawni rzemieślnicy i artyści fascynowali się strukturą tego surowca, tworząc z niego przedmioty kultu, ozdoby, biżuterię i przedmioty codziennego użytku. W dzisiejszych czasach przyjęło się określać go mianem bałtyckiego złota, jako że największe jego złoża pochodzą z Bałtyku i okolic półwyspu Jutlandzkiego.

Bursztynowe przedmioty oraz częściej odnajdują archeolodzy podczas swoich średniowiecznych wykopalisk. Istnieje wiele bursztynowych zabytków. Najsłynniejszym dziełem – znanym powszechnie jako arcydzieło – jest „Bursztynowa komnata” wykonana przez artystów z Gdańska, Kopenhagi i dawnego Królewca, która zaginęła w czasie II wojny światowej i do dziś nie została odnaleziona.

Moda na bursztyn rośnie na całym świecie. Staje się on coraz bardziej popularny, nie tylko ze względu na jego prozdrowotne właściwości, ale także ukryte w nim niepowtarzalne piękno. Współczesna artystyczna biżuteria z wyższej półki, łącząca  bursztyn z metalami szlachetnymi – złotem i srebrem -jest dziś coraz droższa, ale i coraz bardziej efektowna, unikatowa i estetyczna. Dekoracyjne zastosowania i przerabianie bursztynu, przy wytwarzaniu biżuterii, innych ozdób oraz przedmiotów, nadaje mu zawsze niepowtarzalny charakter i chociaż na rynku istnieje wiele syntetycznych zamienników czy imitacji trudnych do odróżnienia od oryginału, ten prawdziwy jest cenny i na topie. Jak odróżnić prawdziwy bursztyn od jego podróbki? Autentyczny jest zawsze lekki i ciepły w dotyku. Aby upewnić się, że kamień nie jest sztuczny najlepiej potrzeć go kilkakrotnie o wełniany materiał. Prawdziwy bursztyn elektryzuje się silnie ujemnie i nabiera zdolności przyciągania drobnych kawałków np. bibułki, czy cienkiej serwetki. Oryginalny lekko pachnie sosnową żywicą.

Aby zachować i uwypuklić jego piękno ważna jest właściwa pielęgnacja, czyli czyszczenie z zanieczyszczeń i utrzymywanie go w dobrym stanie. Nigdy nie czyścimy bursztynu i bursztynowej biżuterii środkami chemicznymi, nie używamy do tego celu również alkoholu, aby w ten sposób nie doprowadzić do powstania trwałych matowych plam na jego powierzchni. Podobne plamy mogą spowodować używane przez nas kosmetyki (wody kolońskie, perfumy, lakiery do włosów), które będą miały kontakt z bursztynem, dlatego zawsze należy o tym pamiętać i być uważnym. Nawet dłuższe moczenie w wodzie może pozbawić oryginalny bursztyn blasku. Najbezpieczniej i najefektywniej czyszczą go skórka chleba i olejek migdałowy, dostępny w wielu chemicznych sklepach. Podobny efekt uzyskamy pocierając powierzchnię bursztynu watą lub wacikiem  zamoczonym w ciepłej wodzie z mydłem. Ważne, aby zawsze wytrzeć bursztyn do sucha, najlepiej bardzo miękką i naturalną szmatką lub irchą.